معرفی رشته طراحی شهری

معرفی رشته طراحی شهری

واژه شناسی:

طراحی شهری واژه معادل رشته Urban Design در انگلستان است که در سیستم دانشگاهی ایران در رده مهندسی طبقه ‌بندی شده‌ است و به خاطر غلظت مباحث زیبایی شناختی (ظاهری و ادراکی) و طراحی در این رشته، معمولاً در دانشکده هنر و معماری ارائه می‌ گردد. برای ادامه تحصیل در سطح کارشناسی ارشد، گرایش طراحی شهری در مقطع فوق لیسانس در ایران ارائه می‌شود.

تاریخچه:

اولین برنامه درسی دانشگاهی این رشته در ایالات متحده آمریکا تحت عنوان دوره «طراحی مجموعه ها و مراکز شهری» در سال ۱۹۵۷ در دانشگاه پنسیلوانیا ارائه گردید و متعاقبا برنامه دوره «طراحی شهری» در سال ۱۹۶۰ در دانشگاه هاروارد، یعنی جایی که قبلا در سال ۱۹۲۹، محل تولد اولین رشته برنامه ریزی شهری در آمریکا می بود، طراحی شهری نیز به سبک آمریکایی متولد شد.(کتابخانه من: کندوکاوی در تعریف طراحی شهری) هر چند سابقه طراحی شهری در ایران بدین عنوان و سیاق مطرح نبوده، و بدلیل ضعف در ساماندهی سیستم آموزشی و تبلیغاتی بسیاری از گنجینه های علمی ایرانی مدون و مطرح نشدند . . . ولی بزرگترین و موثر ترین مداخله طراحانه در مقیاس شهری، به سالهای پیرامون ۱۶۰۰ میلادی در اصفهان بر می کردد که منجر به شکل گیری یک مکتب به نام مکتب اصفهان شد و مداخلات عمرانی و طراحی شهری نماد های عینی این مکتب شدند که تا به امروز خوش می درخشند. از متفکران این مکتب و طراحان شهری آن میتوان شیخ بهایی را نام برد.

تعریف و مفهوم طراحی شهری:

طراحی شهری فرایندی است که به شکل‌ دهی فیزیکی بافت‌های مختلف شهری و روستایی منجر می‌ شود و با رویکرد ساختارگرایی به ایجاد اماکن متعدد می‌ پردازد و طراحی ساختمان‌ ها، فضاها و چشم‌اندازها را در برمی گیرد و نهایتاً جریانی را به راه می‌اندازد که به عمران و آبادی شهری کمک می ‌کند.

برخلاف معماری که فقط بر روی ساختمان‌ها به صورت انفرادی تمرکز می‌کند، طراحی شهری با مجموعه ساختمان‌ها، زیرساخت ها، خیابان‌ها، میادین، مناطق عمومی، محله‌ها و مناطق، و تمام شهر سر و کار دارد، که هدف آن ساخت محیطی عادلانه، زیبا، کارا و پاسخگو و پایدار است.

طراحی بخشی از هنر سازمان دادن فضای کالبدی است که با رشته‌ های مختلف علمی و هنری مانند برنامه‌ ریزی شهری، معماری و منظرسازی، مهندسی فضای سبز، طراحی صنعتی و مبلمان شهری، مهندسی ترافیک و حمل و نقل، روانشناسی، جامعه‌ شناسی و اقتصاد سر و کار دارد و در عین حال با سیاست و فرهنگ نیز ارتباط پیدا می‌کند و دامنه فعالیتش بسیار گسترده‌است. گستردگی فعالیت طراحی شهری نشان می‌دهد که این فعالیت مانند یک طرح معماری نیست که با طرح مشخصی شروع شود یا پایان پذیرد به عنوان مثال یک میدان به عنوان عنصری از سازمان فضایی شهر در طول تاریخ تکون می‌یابد، دگرگون می‌شود، تغییر می‌کند یا مدام عوض می‌شود. چنین فضایی می‌تواند از عهد باستان شروع شود، قرون وسطی را پشت سر گذارد، رنسانس را ببیند و امروز هم بتواند در عصر معاصر فعالیت و زندگی کند.

دشواری پیش‌ بینی آینده ایجاب می‌ کند که طراحی شهری انعطاف‌ پذیر باشد، بتواند خود را با حرکات و نوسانات و تصمیم‌ گیری‌ ها تطبیق دهد، اصلاح شود و به قولی مدارا  کند. پس از ویژگی های طراحی شهری پاسخگویی مداخلات آن در مقیاس شهری به نیازهای مورد تقاضا در راستای ارتقای کیفیت زندگی شهری در طول زمان می باشد. این اصل انعطاف پذیری طراحی شهری در بعد زمان است.

واحدهای درسی مهندسی شهرسازی:

در مقطع کارشناسی ارشد رشته طراحی شهری، دانشجویان واحدهای درسی مبانی نظری طراحی شهری، اندیشه ها و نظریات طراحی شهری، زیبایی شناسی شهری، تحلیل شکل شهر، روش ها و فنون طراحی شهری، طراحی شبکه حمل و نقل درون شهری، کارگاه های طراحی شهری، روش تحقیق علمی پیشرفته و … را می‌ گذرانند که این نشان از اهمیت اصول زیبایی شناختی شهری در طراحی شهری دارد و درک زیبایی های محتوایی و عملکردی علاوه بر زیبایی های ظاهری در طراحی شهری بسیار اهمیت دارد چرا که در مطالعه ی فلسفه طراحی شهری و اندیشه ها و تئوری های طراحی شهری این نیاز کاملا مبرم، آشکار و ملموس است.

نرم افزارهای شهرسازی:

از جمله پرکاربردترین نرم‌ افزارهای مورد استفاده در این رشته:

Google SketchUp ، UrbanSim ، CityCAD ، Streetscape ، Trafficware Synchro ، What If ، Google Earth ، MOLAND ، LUCIS ، CALRoads View ، TEKLA Xcity و . . .

فلسفه وجودی شهرسازی:

طراحی شهری بخش بسیار مهم و حساسی از هویت شهروندان یک شهر به‌ شمار می‌ رود. بدین معنا که گویی طراحی شهری نه تنها لباس شهر را طراحی می کند، بلکه رفتار و عملکرد شهر را نیز هدایت می کند و نمود عینی و ملموس و نیز ابعاد ادراکی آن شهر به واسطه طراحی شهری ارزندگی می یابد. و همه ی اینها نشان دهنده ی این است که شهروندان و مسوولان چگونه می‌اندیشند، چه امکاناتی در دسترس داشتند و چه متخصصانی نبوغ خود را ارائه دادند تا شهری که در آن زندگی می‌کنیم ساخته شده‌است.

زمانی که این عوامل را کنار یکدیگر قرار می‌دهیم تا ترکیبی از یک شهر را ارائه نماییم، سیمای بصری و ادراکی شهر گویای ایدئولوژی، فرهنگ و نگرش آن جامعه می‌باشد. بینش عمومی، معیارهای فرهنگی، سلیقه شخصی مسوولین، تفکر و امکانات نهادهای اجتماعی در یک کشور تعیین‌ کننده نمای ظاهری شهری و بالطبع طراحی شهری است.

طراحی شهری از یک سو باید حداقل خدمات و امکانات شهری را به‌ طور یکسان در اختیار کلیه شهروندان قرار دهد و از سوی دیگر تنوع و امکان انتخاب خدمات و امکانات منتوع و متفاوت را برای گروه‌های مختلف جامعه فراهم سازد.

هدف اول مستلزم یکنواختی استانداردها و جامعیت آن می‌باشد، ولی هدف دوم تنوع استانداردها و به‌ کارگیری تدابیر و راهبردهای متخصصان و افراد ذیصلاح در شهرسازی را ایجاب می‌نماید.

طراحی شهری در چارچوب کلی فرایند برنامه‌ ریزی و تصمیم ‌گیری جامعه، نیاز به تشکلات رسمی دارد تا از این طریق طراحان بتوانند به ارزش‌ها و آرمان‌های اصیل و بنیادی جامعه خود جامه عمل بپوشانند و پیشنهادهای طراحی را که نهایتاً به صورت سرمایه‌گذاری شهری، مرمت، بهسازی، نوسازی، بازسازی و ساخت و حفظ بناها در می‌آید، در قالب چهارچوب های کار طراحی بهتر ارائه دهند.

علم طراحی شهری با تمامی ابعاد خود، تنها راه رسیدن به آرمانشهر یا مدینه ی فاضله است . . .

خدمات من در حوزه شهرسازی:

تهیه و تالیف سند
چهارچوب طراحی شهری
مشاهده تعرفه ها
تهیه و تالیف
دستور کار توسعه
مشاهده تعرفه ها
تهیه و تالیف
طرح جامع سه بعدی
مشاهده تعرفه ها
تهیه و تالیف سند
راهنمای طراحی شهری
مشاهده تعرفه ها
بدون دیدگاه

ارسال دیدگاه

دیدگاه
نام
ایمیل
وبسایت